Datum: 17-12-2025
Op 28 november was het eerste Utrechts Architectuurtje in een afgeladen foyer van TivoliVredenburg. Met deze nieuwe serie lezingen brengt AORTA architectuur, stedenbouw en ruimtelijke ontwikkelingen dichtbij een breed publiek. De primeur was voor architectuurkenner en publicist Arjan den Boer, die het publiek meenam in de wereld van het Brutalisme in Nederland én Utrecht.
De robuuste, vaak monumentale betonarchitectuur uit de jaren vijftig tot tachtig roept nog altijd uiteenlopende reacties op. Smaken verschillen: de een vindt het sculpturaal en imposant, de ander lomp en intimiderend. Tijdens de lezing liet Den Boer zien dat het Brutalisme meer is dan alleen een architectuurstijl. De gebouwen weerspiegelen het rationele en functionele denken van de wederopbouwperiode.
Herwaardering
Hij toonde enkele sprekende voorbeelden uit de Atlas van het Brutalisme in Nederland, die hij met co-auteurs samenstelde, zoals het auditorium van de Technische Universiteit Delft – de nummer één in hun top 100 – en het gemeentehuis van Terneuzen. Hoewel op veel plekken sloop of ingrijpende verbouwingen hebben plaatsgevonden of dreigen te gebeuren, wint de stijl steeds meer waardering en worden steeds meer gebouwen opgenomen op monumentenlijsten, zoals de Post-’65 lijst.
Dingemanshuis (Foto; Arjan den Boer)
Utrechts brutalisme
Den Boer verraste het publiek met enkele bekende en minder bekende Utrechtse voorbeelden. Zo is de Sterrentoren van architect Sjoerd Wouda (1961) op het Utrecht Science Park een opvallende verschijning die al enige tijd op de gemeentelijke monumentenlijst staat. Ook het Dingemanshuis (1964) met het markante torentje, is een brutalistische variant die gelukkig beschermd is. Hopelijk gaat dit nog gebeuren met de kantine van de voormalige Kromhoutkazerne (nu onderdeel van University College Utrecht); een laat voorbeeld uit 1985. De reacties uit het publiek waren overwegend positief: het brutalisme hoort bij de stad en de gebouwen zijn het behouden meer dan waard!
Kantine voormalige Kromhoutkazerne (Foto: Arjan den Boer)
Volgende edities
Wil je er de volgende keer bij zijn? Het Utrechts Architectuurtje wordt in 2026 elke twee maanden georganiseerd in de ‘vrije ruimte’ van TivoliVredenburg. Dit is de culturele ontmoetingsplek in de foyers rond de Grote Zaal waar doordeweeks gratis activiteiten worden georganiseerd. Hou onze website en nieuwsbrief in de gaten voor aankondigingen van komende edities. Eerstvolgende keer: 20 februari 2026. Programma volgt!