Telefoongesprek in 2011. ‘Hoi, met Eveline’. ‘Hoi Eveline’, met Leen. ‘Dat je zelf de telefoon opneemt!’ ‘Ja Leen, als directeur van AORTA ben je ook boekhouder, telefonist, publicist en wat nogal niet meer’. ‘Ik heb een idee’, zei ik, ‘zullen we samen als gemeente en AORTA een architectuurprijsvraag organiseren voor de kavels en CPO’s voor de Veemarkt? (waar ik toen projectleider was.)

Door Leen de Wit

En dat vond Eveline gelijk een goed plan, want zo was ze, enthousiast en kritisch tegelijk. Het was midden in de bankencrisis en het Veemarktterrein lag er bouwrijp bij. Maar hoe start je een project in crisistijd, terwijl je ook nog de ambitie hebt om kwaliteit te maken?

Dozen vol maquettes

Nou, we spraken af. En dat heb ik geweten, de positief kritische kant van Eveline kwam ik in volle glorie tegen.. Want Eveline had zich goed voorbereid en stelde de een na de andere heel goede vraag: hoe regelen we intellectueel eigendom, van wie is de maquette straks, welk protocol volgen we, wie is de jury, wat is de prijs et cetera? Ik fietste wat confuus naar huis. Waarom wordt een eenvoudig idee gelijk zo ingewikkeld? Kortom, het had heel wat meer voeten in de aarde dan wij beiden aan het begin doorzagen. Maar de prijsvraag kwam er, en hoe.

Het werd een succes. De inzendingen stroomden binnen, mede ook door het trieste feit dat de architectenbureaus op dat moment bijna geen werk hadden, maar dat doorzagen we pas later. Anno 2025 zit het aantal van 70 in mijn hoofd, maar pin me er niet op vast. Het hele gebouw Achter de Dom stond vol met dozen met maquettes, die later ook werden tentoongesteld op een bewonersmanifestatie op de Veemarkt zelf.

Expositie Veemarkt, Achter de Dom

Nieuwe ontwikkelstrategie

Het boeiende van de prijsvraag was dat deze aansloot bij de tijdsgeest. Grote ontwikkelaars en beleggers haakten af en we moesten zoeken naar andere vormen van ontwikkelen en geld losmaken. Zo werd, mede door de prijsvraag, de basis gelegd voor de ontwikkelingsstrategie van de Veemarkt; namelijk particulier opdrachtgeverschap, Collectief Particulier Opdrachtgeverschap, studentenwoningen door ouders gefinancierd, meergeneratiewoningen en last but not least medeopdrachtgeverschap.

Veel bewoners wonen met veel plezier in Veemarkt, blijkt uit bewonersonderzoek. Mede ook door de bijdrage van AORTA werd Veemarkt heel anders ontwikkeld dan veel andere projecten, met veel bewonersinvloed. De architectuurprijsvraag bleek om veel meer te gaan dan een architectuurbeeld, het ging om invloed van bewoners. Hier kunnen we nu ook weer lessen uit trekken, denk ik. Ik weet zeker dat Eveline dat ook zou vinden.