Winkelland

Wat doe je het liefst in je vrije tijd? Winkelen! Sinds kort staat winkelen op nummer één als het gaat om onze favoriete vrijetijdsbesteding. Zelfs ‘het dagje uit’ wordt van de troon gestoten. De aanwezigheid van winkelcentra is voor ons een vanzelfsprekend feit. Maar de betekenis van een winkelcentrum gaat verder dan een plek waar consumenten hun portemonnee open trekken. Winkelcentra zijn brandpunten voor activiteit, met een aanjaagfunctie voor stedelijke vernieuwing. En over een ding zijn we het eens: zonder consumenten is een winkelcentrum niet geslaagd. Daarom is het geen verrassing dat winkelgebieden nauwkeurig uitgedacht en kien geregisseerd worden. Of toch wel?

De tentoonstelling bij Aorta heeft de totstandkoming van winkelcentra in Utrecht en omstreken ontrafeld. Een aantal belangrijke centra zal de komende jaren een heftige metamorfose ondergaan, zoals Hoog Catharijne en de Kwinkelier in Bilthoven. Daarnaast zullen er nieuwe winkelcentra verrijzen, zoals in Leidsche Rijn Centrum. Maar welke partijen zijn er eigenlijk betrokken bij de totstandkoming van winkelgebieden en wat is de rol van de architect, stedenbouwer en interieurarchitect? In de tentoonstelling konden zes Utrechtse winkelgebieden hun verhaal vertellen: Nieuw Hoog Catharijne, Leidsche Rijn Centrum, The Wall, Winkelcentrum Kanaleneiland, Shoppingcenter Overvecht, Kwinkelier Bilthoven en Stadshart Nieuwegein. Het zijn stuk voor stuk dynamische gebieden, volop in ontwikkeling, maar verschillend in programma, schaal, locatie en ambitie. ‘Shop till you drop’ was ook nu weer aan de orde: met een tasje in de hand kon de expositieconsument zich te goed doen aan de informatiebladen over de verschillende winkelcentra in de expositie. Met gevulde tassen en met een voldaan gevoel kon men als een echte shopaholic Aorta weer verlaten.

Curator: Marieke Berkers, Lindy Schuin (Aorta)

Download hier meer informatie over de afzonderlijke projecten.

Debat
Diep verborgen in Hoog Catharijne vind je het Mirlitontheater. Hoog Catharijne was een van de eerste winkelcentra dat aan functiemenging deed. Maar de plek waar Tineke Schouten vijfentwintig jaar geleden op de bühne stond, staat nu leeg en Hoog Catharijne gaat op de schop. Een ultieme locatie om een debat te voeren over de te verwachte toekomstige ontwikkelingen van winkelcentra op basis van de trends van nu. Veelgehoorde kritiek is dat winkelcentra steeds meer op elkaar beginnen te lijken. Vroeger hadden winkelstraten in verschillende steden iets eigens, wat de consument waardeerde. Nu zien we overal dezelfde winkelketens. Het panel beaamde deze tendens en gaf aan dat een balans tussen de grotere publiekstrekkers en lokale winkels de voorkeur heeft. Filialisering is een trend: schaalvergroting en het vermenigvuldigen van succesformules. Maar kleine ondernemers kunnen meeliften op de aantrekkingskracht van de grote reuzen. Architecten uit de zaal reageerden op de ontwerpopgave die winkelcentra met zich meebrengen. Het is geen kleine opgave: je ontwerpt openbare ruimte waarbij je rekening moet houden met schaal, maatvoering en afwisseling in het winkelaanbod. Floris de Gelder stelde dat we op het gebied van winkelcentra meer op de lange termijn moeten denken, ook al weten we niet wat de toekomst brengt. Bovendien is het van belang verder te denken dan de beurs groot is: ook karakter, schoonheid en cultureel besef zijn waardevol.

Gespreksleider: Jord den Hollander, Architect en filmmaker

Panel: Baptist Brayé, Visiting scholar aan de Harvard Graduate School of Design en Research initiatief / Locatus International Research S.L. | André Doffer, Research & Consultancy Director The SmartAgent Company | Erikjan Vermeulen, Architect en mede-eigenaar Concrete Reinforced | Gert-Jan Dousi, Projectontwikkelaar Corio | Henri van Dam, Adjunct-Directeur Synchroon | Annet Elzenaar, Deputy director ING Real Estate

Download hier het volledige debatverslag.

 

Lees hier het artikel Winkelen zonder Hart (Archined).